Trước tiên vào bài chúng ta tìm hiểu 1 chút về serotonin ,dopamin,histamin,muscarinic :
- Serotonin : (5-Hydoxyltrytamine viết tắt 5-HT trong bài này mình xin dùng 5-HT nhiều hơn vì có liên quan đến cơ chế cho dễ hiểu).
- Chất dẫn truyền thần kinh của hệ thần kinh trung ương và cũng có nhiều hoạt động ở tế bào ngoại vi.
- Chủ yếu ở đường tiêu hóa và hệ TKTW.
- Điều hòa cơ trơn của hệ tim mạch, hệ tiêu hóa,tăng cường sự kết tập tiểu cầu.
- Có 14 phân nhóm 5-HT. Trong bài này chúng ta chỉ quan tâm 5-HT3 ( kiểm soát sự nôn ói ) và 5HT4 ( kiếm soát sự tiết )
- Chất dẫn truyền thần kinh của hệ thần kinh trung ương và cũng có nhiều hoạt động ở tế bào ngoại vi.
- Chủ yếu ở não và tủy thượng thận.Ngoài ra còn ở đám rối thần kinh ruột.
- Gồm 5 thụ thể ( D1-> D5) . Trong bài này chúng ta chỉ quan tâm D2-receptor.
- Điều biến trương lực mạch ngoại biên . = > Tác động chọn lọc thận, nhịp tim,sự co giãn cơ trơn mạch máu
- Hệ thần kinh tự chủ - Receptor gồm : Cholino-receptor và Adreno-receptor.
Bài này chúng ta quan tâm đến Muscarinic recceptor .
4. Histamin
OK chúng ta sẽ đến với cơ chế nôn .
- Hai trung tâm gây nôn chính của cơ thê: Trung tâm gây nôn (vomiting cetrer) và vùng kích hoạt hóa thủ thể (chemoreceptor trigger zone), gọi tắt là CTZ:
- Khi có kích thích nôn => Tác động vào trung tâm nôn => Gây nôn
- Khi có kích thích nôn => Tác động vào trung tâm nôn => Gây nôn
- Trung tâm gây nôn : ở hành não có gắn các thụ thể đặc hiệu muscarinic-receptor .
- Vùng CTZ : ở hành não, nằm ngoài hàng máu não do đó tiếp nhân thông tin khá nhạy cảm và nhanh chóng. Các thụ thể đặc hiệu : Dopamin 2-Receptor, 5 HT3 -Receptor. Khi trong máu có độc tố hoặc thuốc => tác động vô 2 receptor này => Tác động CTZ => truyền tín hiệu đến trung tâm nôn và nôn
- Nhân tiền đình: Chóng mặt, say tàu xe, Các thông tin này sẽ được truyền từ hệ thống xương tai thông qua dây thần kinh số 8, hay còn gọi là dây tiền đình ốc tai tơi nhân tiên đình ốc tai nằm ở thân não. Nhân tiền đình ốc tai có chứa các thụ thể đặc hiệu bao gồm: Histamin và Muscarinic reseptor. Khi các thụ thể này bị kích hoạt thì chúng lại truyền thông tin tới vùng CTZ và CTZ truyền thông tin tới trung tâm nôn và gây nôn.
- Đại não: Khi nhìn thấy thứ gì đó,hay ngửi thấy thứ gì đó kinh tởm => truyền thẳng đến trung tâm nôn.=> nôn
- Ở dạ dày : Có receptor dopamine và 5-HT4 . nên mọi kích thích vô receptor này sẽ dẫn đến trung tâm nôn và nôn.
- Thở sâu
- Nâng xương móng và thanh quản lên =>cơ vòng nhẫn thực quản mở ra
- Đóng nắp thanh môn lại
- Nâng khẩu cái mềm lên để bịt mũi hầu
- Cơ hoành , cơ bụng co mạnh => tăng áp lực ổ bụng => đè ép vào dd => tăng áp lực dd => xuất hiện các sóng nhu động từ hang vị ngược chiều lên đẩy thức ăn ngược ra => nôn.
by Thuong Senpai
Thuong Senpai is a Web designers. He enjoys to make blogger templates. He always try to make modern and 3D looking Templates. You can by his templates from Themeforest.
Follow him Facebook
No Comment